Article
4 comments

Het wonderlijke en afgelegen Coffee Bay in Zuid-Afrika

xhosa-hutjes coffee bay

Weidse uitzichten over groene heuvels vol gekleurde ronde Xhosa-hutjes, op de achtergrond ruist de Indische oceaan. Welkom in Coffee Bay aan de Zuid-Afrikaanse Wild coast. Coffee Bay ligt ver weg van grote steden, de wegen ernaartoe zijn slecht en veel voorzieningen moet je er niet verwachten. Toch was het een van de hoogtepunten van mijn rondreis door Zuid-Afrika, Swaziland en Lesotho. Het landschap en de kust zijn prachtig en ik had niet verwacht dat de Xhosa-bevolking nog steeds zo traditioneel leeft.

Vanaf Mthatha, de dichtstbijzijnde wat grotere plaats, is het bijna twee uur slechte wegen trotseren voordat je in Coffee Bay aankomt. Hoe dichter je bij Coffee Bay komt, hoe meer blauwe en groene ronde Xhosa-hutjes in het heuvelachtige landschap staan. Ze lijken volstrekt willekeurig verspreid neergezet. Rond veel van de lemen Xhosa-hutjes scharrelen kippen, koeien en paarden. Dat ene Xhosa-hutje met schotelantenne leek bijna een grap, maar veel bewoners schijnen een TV te bezitten. De hutjes zijn niet op het elektriciteitsnet aangesloten, eventuele elektrische apparaten worden gevoed met accu’s die opgeladen worden door ze aan te sluiten op een auto met draaiende motor.

coffee bay zuid-afrika

Coffee Bay en Hole in the wall

In de plaats Coffee Bay zelf en bij het naastgelegen “Hole in the wall” zijn er clusters van wat grotere gebouwen, maar echte dorpen zou ik het niet noemen. In Coffee Bay is het enige hotel van de omgeving, backpackers hostels zijn zowel in Coffee Bay als bij Hole in the wall te vinden. De baai en ruige kliffen aan de oceaankust zijn een geweldige omgeving om te wandelen. Enkele kilometers ten zuiden van Coffee Bay ligt het spectaculaire Hole in the wall, een grote rotspartij waarin door de oceaanstroming een gat is ontstaan. De golven beuken onophoudelijk met veel geweld en geluid door dit gat. Activiteiten die je kunt ondernemen zijn onder meer wandelen, kanoën en paardrijden. Het prachtige landschap in combinatie met de primitieve omgeving maakt een verblijf in Coffee Bay erg bijzonder.

hole_in_the_wall_zuid_afrika

Xhosa-bevolking

De bevolking van Coffee Bay en omgeving behoort tot het Xhosa-volk, een van de grootste bevolkingsgroepen van Zuid-Afrika. Xhosa-bekendheden zijn onder meer bisschop Desmond Tutu en de oud-presidenten van Zuid-Afrika Nelson Mandela en Thabo Mbeki. Coffee Bay behoort tegenwoordig tot de provincie Oost-Kaap, maar voor de ondergang van het apartheidsregime in 1990 lag het in Transkei, een van de zogenaamde thuislanden. Deze thuislanden waren quasi-onafhankelijke landen die toch geheel van Zuid-Afrika afhankelijk waren en vooral door het apartheidsregime werden gebruikt om de invloed van de zwarte bevolking zo klein mogelijk te houden.
De Xhosa-bevolking kent een aantal kenmerkende tradities, waarvan het initiatieritueel het bekendste is. Bij dit initiatieritueel, de Ulwaluko, worden net volwassen geworden jongens besneden en de wildernis ingestuurd om daar een tijd lang te overleven. Bij de Xhosa is een discussie gaande in welke mate er moet worden vastgehouden aan allerlei rituelen om de eigen cultuur niet te verliezen. De Ulwaluko staat hierbij in het middelpunt, er vallen jaarlijks tientallen doden bij dit ritueel.
Op het eerste gezicht komt de traditionele leefwijze van de Xhosa misschien heel romantisch over, maar de harde werkelijkheid is dat men in bittere armoede leeft en men de meest basale voorzieningen ontbeert. Verhuizen naar een township bij de grote steden biedt vaak verbetering op het vlak van voorzieningen, maar daar is veel criminaliteit en geweld. Veel inwoners van Khayelitsha bij Kaapstad, de grootste township van Zuid-Afrika met ca. 400.000 inwoners, zijn Xhosa afkomstig uit de Oost-Kaap.

xhosa-hutje schotelantenne

Afgelegen?

Reisbeschrijvingen van Coffee Bay bevatten zowat altijd de term “afgelegen”, of zelfs de beschrijving “ver van de bewoonde wereld”. Bij het schrijven van deze blogpost besefte ik dat deze beschrijving best raar is. Alsof al die Xhosa-hutjes en hun bewoners (het zijn er echt heel veel) er allemaal niet zijn. Bij het wandelen over de rotsen in de baai vroeg ik me af waar ik geholpen kon worden als ik uitgleed en mijn enkel brak. De aanwezigheid van mensen betekent vrijwel altijd de aanwezigheid van een bepaald voorzieningenniveau. In Coffee Bay is dit niet het geval. Het is niet “ver van de bewoonde wereld”, maar wel ver afgelegen van basisvoorzieningen en gemakken die wij vanzelfsprekend vinden.

4 Comments

  1. leuk om te lezen.
    Ik wist er wel wat van, maar blijkbaar lang niet alles.
    zo kun je altijd nog wat leren 🙂

    Marlene

    Reply

  2. Wat leuk om te lezen!
    Zelf woonde ik een paar jaar geleden voor een half jaar in Zuid-Afrika en hebben wij een reis gemaakt langs de ‘Wild Coast’. Coffee bay was een van onze stops. Alhoewel ik het ‘dorpje’ (al mag het die naam niet eens hebben haha) niet zo bijzonder vond, de omgeving was werkelijk prachtig. We deden de wandeling van Coffee bay naar Hole in the Wall en dat is misschien een van de meest prachtige wandelingen die ik tot nu toe heb gemaakt.

    Reply

    • Dank je wel 🙂
      De hele omgeving vond ik redelijk onwerkelijk aanvoelen eigenlijk. Ik ben blij dat ik er ben geweest, echt een van die plekken die je blijft onthouden.

      Reply

Geef een reactie

Required fields are marked *.