Article
3 comments

De borrelende en sissende Solfatara-vulkaan

Solfatara vulkaan stoom rook

Altijd al eens in de krater van een vulkaan willen wandelen? In de Solfatara-vulkaan in Pozzuoli ten noordwesten van Napels kan het. De ondergrond klinkt er hol en is warm, zit vol met gaten waaruit stoom sist en in het midden van de krater ligt een poel met borrelende kokende modder.

De vulkaan Solfatara en Campi Flegrei

Wie aan Napels en vulkanen denkt, denkt automatisch aan de Vesuvius, de grote vulkaan die Pomeï en Herculaneum onder as en lava bedolf. Wat minder mensen weten, is dat ten westen van Napels een ingestorte supervulkaan ligt met een diameter van maar liefst bijna 15 kilometer: de Campi Flegrei. Deze caldera (het gebied van een ingestorte vulkaan) bevat meerdere kleinere vulkanen en kraters, waarvan de Solfatara er eentje is.

Solfatara vulkaan pozzuoli napels wandelen

Campi Flegrei, caldera’s en supervulkanen

In het gebied dat nu Campi Flegrei (“vurige velden”) genoemd wordt barstte ongeveer 40.000 jaar geleden een supervulkaan uit. De vulkaan braakte bij deze uitbarsting zoveel vulkanisch gesteente en lava uit dat de berg van de vulkaan instortte op de magmakamer die onder de vulkaan ligt. Door de uitbarsting veranderde de berg in een grote kuil in de aarde, de caldera Campi Flegrei met een doorsnede van 13 kilometer.
Deze uitbarsting van 40.000 geleden betekende allerminst het einde van de vulkanische activiteit: in de loop van duizenden jaren ontstonden er talrijke kleinere vulkanen in de Campi Flegrei, de laatste zelfs pas in het jaar 1538. De hele caldera, het gebied rond Pozzuoli inclusief de eilanden Ischia en Procida, ligt bezaaid met vulkaankraters.

Een regio in beweging…

Pozzuoli en omgeving is letterlijk een regio in beweging. Door magmastromen in de diepe ondergrond van de Campi Flegrei daalt en stijgt de ondergrond vrijwel onophoudelijk. Aan de hand van schelpdier-resten aan de zuilen van een uitgegraven Romeinse markthal (het Marcellum van Pozzuoli) heeft men kunnen afleiden dat de omgeving na de Romeinse tijd zo ver is gedaald dat delen van Pozzuoli zich tijden lang onder zeeniveau bevonden. Sinds 1969 is een beweging in tegengestelde richting te zien: in de periodes 1969-1972 en 1982-1984 steeg de ondergrond binnen een paar maanden met 3,5 meter. Ook in 2012 kwam de omgeving weer flink in beweging. In 2008 is ontdekt dat de magmakamer van Campi Flegrei een verbinding heeft met de magmakamer van de Vesuvius, dwars onder het centrum van Napels door.

solfatara borrelende modderpoel

Borrelende modderpoel

De Solfatara-vulkaan

De Solfatara, een van de vulkanen in de Campi Flegrei caldera, is al sinds de Romeinse tijd beroemd om haar kokende modderpoelen en fumarolen, gaten in de grond waaruit gassen en dampen uit de ondergrond ontsnappen.
Via een lager gedeelte van de kraterrand kun je de vulkaan binnenwandelen. In tegenstelling tot de kraterranden die mooi begroeid zijn, is de krater zelf een soort maanlandschap van wit-grijs gesteente dat hol klinkt en op sommige plekken heel warm is en sissende gaten vertoont. Het gesteente bestaat grotendeels uit gestolde lava van uitbarstingen, de laatste uitbarsting was 900 jaar geleden. In het midden van de krater ligt een kokende modderpoel die is afgezet met hekjes. Even verderop zijn enkele fumarolen die continue grote stoomwolken uitbraken. Het stinkt er een beetje naar zwavel en de stenen waar de gassen uit de ondergrond ontsnappen zijn helemaal geel van het zwavel. Hier en daar zijn gaten waar vanuit de diepte een borrelend geluid te horen is. Hoe langer je ernaar zoekt, hoe meer sissende gaten je overal ontdekt. Een soort snelkookpan waarvan het gestolde lava-deksel gaten vertoont.

solfatara zwavel aluin kristallen

Zwavel- en aluinkristallen

Al in de Romeinse tijd werden de mineralen en het water uit de Solfatara gebruikt om in te baden. Later werd er zwavel en aluin gedolven. Kristallen van deze mineralen zijn te zien in een sauna die er met bakstenen rond een fumarole is gebouwd, de kristallen zijn neergeslagen op de bakstenen bogen.

Praktisch

Vanuit Napels is de Solfatara goed te bereiken met Metropolitano lijn 1. Vanuit station Pozzuoli Solfatara is het ongeveer 10 minuten wandelen naar de Solfatara. Wandel vanuit de stationsuitgang naar rechts, dan links de doorgaande weg (Via Solfatara) omhoog. Blijf de bocht naar rechts volgen, Solfatara ligt aan de linkerkant na de deze bocht.
Vanaf station Pozzuoli van de Cumana-lijn is het iets verder wandelen, maar ook best goed te doen. Wandel aan de achterkant van het station over de Via Petro Ragnisco naar het Romeinse Amfitheater, waar de Via Anifiteatro overgaat in de Via Solfatara.
De Solfatara is sinds de delving van zwavel en aluin eigendom van een privé-bezitter, de entreeprijs is 8 euro per persoon. Het terrein is dagelijks toegankelijk tussen 8:30 en 19:00 (april – oktober) of tussen 8:30 en 16:30 (november – maart).

Eric Beckers solfatara

3 Comments

Geef een reactie

Required fields are marked *.